Over sociaal ondernemen in Colombia – interview met Jop Blom

De zondag voor Koningsdag stapte ik op de fiets voor een oranje fietstocht door Bogota. Met de Nederlandse ambassadeur voorop fietste een lint van oranje uitgedoste Colombianen en Nederlanders door de hoofdstad van Colombia. Pedalear es vida!

Fietstocht Bogota

Al trappend ontmoette ik Jop Blom (42), die sinds een jaar in Bogota woont en werkt. Terwijl hij zijn bakfiets met een van zijn zoontjes door de oranje massa manoeuvreert, vertelt Jop dat hij social entrepeneur is. In Nederland, Zuid-Afrika, Dubai en sinds kort ook Colombia. Daar wil ik meer van weten!

Sociaal ondernemen
Op een zonnige Koningsdag lunchen we in Zona T. Nog in de sfeer van mijn interviews met Colombiaanse ondernemers besluit ik het gesprek met Jop op papier te zetten. Dan betaalt hij de lunch! Een goede deal en ik vraag Jop waarom hij sociaal ondernemer is geworden. Hij vertelt dat het zaadje hiervoor geplant is in zijn bestuursjaar bij AIESEC, tijdens zijn studie (Rechten en Economie). Dit internationale uitwisselingsprogramma stimuleert leiderschap onder studenten en Herman Wijffels, toentertijd voorzitter van de Rabobank, inspireerde met een speech over zaken doen én duurzame, sociale verbetering; social entrepeneurship. Volgens Jop is niet alleen de overheid aan zet om sociaaleconomische vraagstukken op te lossen, maar kan én moet juist ook het bedrijfsleven hierin een essentiële rol spelen.

Na zijn studie wordt Jop in 2002 consultant bij Business Creation. Dit bedrijf zoekt alternatieve oplossingen voor onrendabele Europese fabrieken die op het punt staan te verplaatsen naar een lagelonenland. Super gaaf om net te komen kijken en dan al met grote multinationals te werken. Maar voor Jop niet genoeg, begrijp ik. Want als in 2004 het gijzelingsdrama van Beslan plaatsvindt en president Bush wordt herkozen, vraagt hij zich af welke kant het op gaat met de wereld. Waar zijn de leiders van de toekomst? En wat is zijn eigen rol?

Rebel with a cause
Jop volgt zijn drive voor social impact en zet met Machiel van Dooren EsteamWork op, om partnerschappen tussen bedrijven en NGOs te stimuleren. Nog niemand in Nederland heeft op dat moment social entrepeneur op zijn visitekaartje staan, maar Jop zet het er op omdat hij dát is. Hij ziet dat het bedrijfsleven samenwerking met de publieke sector zoekt, en dat NGO’s op hun beurt beseffen dat ze ook de private sector nodig hebben. Als broker tussen beide sectoren zoekt Jop het gemeenschappelijk belang: het realiseren van maatschappelijke impact. Trots is hij op het driejarig partnerschap tussen Ordina en het Rode Kruis, waarvoor medewerkers van Ordina in Kenia en Oost-Afrika training en ondersteuning gaven bij ICT- en organisatievraagstukken. Het maakte MVO tastbaar en gaf werken bij Ordina meerwaarde. Jop vertelt dat de ervaringen in Afrika lifechanging waren voor medewerkers van Ordina. En aan Jops blik zie ik dat hij het ook als een succes beschouwt dat een aantal van hen bij terugkomst uit Kenia zelfs hun baan opzegde; a rebel with a cause.

In 2009 zet Jop met Dieuwertje Damen social venture Rainbow Collection op. Ze adviseren bedrijven, NGO’s en overheden hoe de duurzaamheid van hun impact en merk te optimaliseren. Jop werkt met organisaties als Red Bull, Tele2, War Child (Kili-challenge) en de Saudi Investment Bank. Rainbow Collection is namelijk niet alleen in Amsterdam actief, maar ook in Dubai, Johannesburg en, nu Jop in Colombia woont, ook in Bogota.

Jop Afrika

Zuid-Afrika en Colombia; parels in de dop
In 2008 gaat Jop met een handelsmissie naar Zuid-Afrika. Het land was al flink in opkomst, maar het WK voetbal in 2010 gaf Zuid-Afrika ook de mogelijkheid internationaal af te rekenen met zijn slechte imago. Voor de verhouding tussen Nederland en Zuid-Afrika betekende dit ook een positieve verandering, aldus Jop. Als echte ondernemer springt hij hier op in; in aanloop naar het WK zet Jop het merk Shake the World op, waarmee hij in Nederland 150.000 fair trade oranje WK-armbandjes verkoopt en werk creëert voor 1000 Zuid-Afrikaanse vrouwen. In 2010 verhuizen Jop en zijn vrouw voor tweeënhalf jaar naar Zuid-Afrika. Om de Millennium Development Goals te promoten verkoopt Jop nog eens 350.000 armbandjes. De campagne brengt miljoenen Zuid-Afrikanen in beweging. Ook wil Jop werken aan de problemen die afgestudeerden uit lagere klassen hebben met het vinden van een goede baan. Het gebrek aan werkervaring, social en business skills vormt voor hen een enorme barrière. Om dit te doorbreken zet Jop de The Experience Factory op, een sociale onderneming waar afgestudeerden werkervaring opdoen, hun persoonlijke skills verbeteren en waar bedrijven en jongeren bij elkaar komen.

In 2016 verruilen Jop en zijn vrouw Den Haag voor Bogota. Direct ziet Jop grote gelijkenis tussen Colombia en Zuid-Afrika. Zuid-Afrika heeft na de apartheid hard moeten werken aan verzoening. Jop schetst dat ook Colombia, nu er een einde lijkt te komen aan de burgeroorlog, voor de uitdaging staat in het reine te komen met zijn violent history. De internationale aandacht en de positieve flow die Zuid-Afrika door het WK-voetbal kreeg, genereert Colombia nu met het vredesakkoord met de FARC. Het is een bevestiging van de goede stappen die het land al een paar jaar aan het zetten is. De enorme rijkdom in natuur en cultuur maken het mogelijk dat Zuid-Afrika en Colombia zich in rustig vaarwater snel ontwikkelen en de landen doen het goed in vergelijking met hun regio. Tegelijkertijd zijn het niet voor niets emerging countries; de ongelijkheid, onder meer zichtbaar in extremen als grootgrondbezit en ernstige armoede, zijn voor beide landen een grote uitdaging.

Net als in Zuid-Afrika zoekt Jop naar mogelijkheden om de flow van Colombia te versterken. Het helpt dat Nederland en Colombia een klik hebben. Jop vertelt dat Nederlanders die Colombia bezoeken hier euforisch en verliefd vandaan komen. Ook is de markt voor sociaal ondernemerschap en MVO enorm in ontwikkeling en Colombia profiteert daarbij van de kennis van voorlopers als Nederland. Jop ziet dus veel kansen om zijn kennis naar Colombia te exporteren. Momenteel werkt hij onder meer met Rockstart, die onlangs zijn Nederlandse acceleratorprogramma voor technologische startups heeft uitgebreid naar Colombia. Jop werkt daarnaast aan de corporate social responsibility van impactinvesteringsfonds Buceros en doet projecten in de avocadosector en voor Red Bull Colombia. Daarnaast importeert hij het Zuid-Afrikaanse succes van The Experience Factory; Jop hoopt op 1 januari 2018 te starten met een Colombiaanse vestiging.

Jop Fam

Levenslustige duizendpoot
Kortom, ik zit met een duizendpoot aan tafel. Het duizelt me als ik hoor wat hij doet. Een aantal rode draden pik ik er uit: interesse in mensen, liefde voor reizen en zijn drive om maatschappelijke impact te realiseren. Met zijn tomeloze energie – en onrust! – resulteert dit in een jaloersmakend aantal mooie projecten. Het weerspiegelt Jops verlangen om alles uit het leven te halen. Door de overdosis aan levenslust lijkt Jop niet de standaard gezinsman. Toch vertelt hij met trots over zijn vrouw en drie kinderen, waaronder een tweeling. Voor Jop is het niet altijd makkelijk om de rust en regelmaat op te brengen die jonge kinderen nodig hebben. Dat zijn vrouw voor het ministerie van Buitenlandse Zaken werkt lijkt dan ook een match made in heaven – het geeft de vrijheid en ruimte om internationaal te blijven bewegen en nieuwe culturen, mensen en landen te ontdekken. Blij word ik van Jops energie, die zo goed past bij de sfeer die ik in Colombia proef; de wil om vooruit te gaan op een manier die goed is voor nu en later!
Voor meer informatie zie www.rainbowcollection.nl / www.experiencefactory.co.za of volg zijn avonturen op Twitter @jopblom